Իշխանության հերթական «մահակը»

Ինչպես հայտնի է՝ օրեր առաջ ԱԺ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողով էր ներկայացվել Ալեն Սիմոնյանի կողմից նախաձեռնած «Քաղաքացիական օրենսգրքում» փոփոխություններ կատարելու մասին նախագիծը։

Այս նախագծով վիրավորանքի ու զրպարտության դեպքերում փաստացի մեծացվում են մամուլից պահանջվող փոխհատուցումների չափերը։ Ըստ այդմ, եթե նախկինում վիրավորանքի դեպքում անձը կարող էր պահանջել նվազագույն աշխատավարձի մինչև 1000-ապատիկի չափով փոխհատուցում, ապա օրենքի այս նախագծով առաջարկվում է փոխհատուցման գումարի չափ սահմանել նվազագույն աշխատավարձի 5000-ապատիկը։

Այս թեման վերջին օրերին լրատվականներում բավական բուռն քննարկումների ու մկենաբանությունների առիթ էր հանդիսացել։ Զրպարտության դեպքում անձը կարող էր պահանջել նվազագույն աշխատավարձի մինչև 2000-ապատիկի չափով փոխհատուցում, այս նախագծով՝ 10000-ապատիկի չափով։

Հանձնաժողովի անդամները հիմնականում ողջունել են նախաձեռնությունը, խոսել են դրա արդյունավետությունից:

Այն, որ վերջին տարիներին ավելացել են զրպարտանքի ու վիրավորանքի դեպքերը և խնդիրը լուծում է պահանջում, կարծես, ակնհայտ է, այդ մասին են վկայում վիճակագրական տվյալները, թեև անզեն աչքոով էլ դա նկատելի է։ Բայց մի՞թե նախաձեռնության հեղինակը իսկապես կարծում է, թե խնդրի լուծումը փոխհատուցումների կամ տուգանքների մեծացումն է։ Իսկ գուցե պետք էր հանրային քննարկում անցկացնել, լրագրողական կազմակերպությունների կարծիքը հաշվի առնել, թե՞ ավելի հեշտ է վերցնել ու նման նախագիծ ներկայացնել։ Իսկ գուցե պետք էր ուսումնասիրել համաշխարհային փորձը և տեսնել, որ խնդրի լուծման այլ տարբերակներ էլ կան, որոնք արտադատական են, որոնք, ասենք այսպես, չեն խրախուսում լրատվամիջոցներին դատարաններ քարշ տալը և չեն ծանրաբեռնում դատական քաշքշուկներով, վերջում էլ չեն կանգնեցնում սնանկանալու և փակվելու վտանգի առջև։

Ի դեպ, արտադատական այդ մեխանիզմների ստեղծման ուղղությամբ որոշակի քայլեր արվել են նաեւ Հայաստանում, օրինակ՝ էթիկայի դիտորդ մարմնի ստեղծումը։ Գուցե պետք է ստեղծել մեկ այլ մարմին, որը իրավասություն կունենա հարցերը քննել իրավական հարթության մեջ, մի խոսքով տարբերակներ կան։ Եվ պետք չէ որևէ խնդիր լուծելու, կամ որևէ բարեփոխում անելու համար աչքը տնկել քաղաքացու, այս դեպքում ԶԼՄ-ների գրպաններին։ Փաստացի այս նախաձեռնությունը միտված է սահմանափակելու խոսքի ազատությունը։ Ակնհայտ է մի բան, որ զրպարտություն և վիրավորանք եզրույթները Հայաստանում օրենքով հստակ սահմանված չեն։ Սուբյեկտիվ ընկալմամբ այս կամ այն գրառումը կարող է ներկայացվել որպես զրպարտություն, և իշխանությունների կողմից գործիք դառնալ քաղաքացիներին ու մամուլին լռեցնելու համար։

Պետք է բացառել օրենքը սեփական շահերին ծառայեցնելու բոլոր միտումները։

Արմեն Սարիբեկյան

Pressmedia.am