Նոր ճգնաժամ. դեսպանին Մոսկվա կանչելով ամեն բան կվերջանա՞, թե՞ «կինոն» նոր է սկսում

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Մայիսի 24-ին Հայաստանի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը խորհրդակցությունների է կանչվել Մոսկվա»,- ասվում է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի մեկնաբանության մեջ։

Քաղաքագետ Վիգեն Հակոբյանը MediaHub-ի հետ զրույցում նշեց, որ սա ճգնաժամի մասին խոսող ազդակ է և մտահոգիչ: 

- ՌԴ դեսպանը կանչվել է Մոսկվա խորհրդակցությունների, ինչը լավ բան չի կարող նշանակել: Արդյո՞ք սա կապ ունի Փաշինյանի այն հայտարարության հետ, թե ՀԱՊԿ երկու դաշնակից Ադրբեջանի հետ մեր դեմ պատերազմ են նախապատրաստել:

- Այո, ես կարծում եմ, որ դա կապված է վերջին հայտարարության հետ, և դա վերջին կաթիլն է տարիներ տևող հայտարարություններին։ Դիվանագիտության մեջ, երբ դեսպանին հետ ես կանչում խորհրդակցությունների, դա իրականում հարաբերությունների լուրջ ճգնաժամի մասին է խոսում, որը դիվանագիտական դեմարշ է, ինչը նշանակում է, որ կա լուրջ խնդիր երկու պետությունների միջև։

- Կանխատեսո՞ւմ եք հայ-ռուսական հարաբերությունների էլ ավելի վատթարացում, քան այս պահին կա:

- Իհարկե, ես կանխատեսում եմ դաշնակից երկրների միջև հարաբերությունների էլ ավելի վատացում։ Այս ճգնաժամը պետք է ինչ-որ հանգուցալուծում ունենա, որը կա՛մ բերելու է ավելի լուրջ խնդիրների, կա՛մ խնդիրը պետք է լուծվի դիվանագիտական ճանապարհով, և այդպիսի խնդիրներ ու առհասարակ նմանատիպ արտահայություններ չլինեն։ Իմ կարծիքով, իրավիճակն էլ ավելի է սրվելու հարաբերությոնների ասպարեզում, նորմալանալու միտում չեմ տեսնում։ Միակ պատճառն այն է, որ ՀՀ իշխանությունները այդ կուրսն են ընտրել և հետևողականորեն պահպանում են այդ տենդենցը։ Եվ ընդհանրապես, դա շատ տարօրինակ է, երբ ռազմավարական դաշնակից կոչվող երկրները, որոնք ֆորմալ առումով գտնվում են ռազմաքաղաքական դաշինքում, միջազգային տարբեր ատյաններում, տնտեսական կամ քաղաքական ռեժիմներում ու կազմակերպություններում ու հանկարծ այդ պետությունների մեջ այսպիսի ճգնաժամ է ստեղծվում։
Ինչո՞ւ պետք է Ռուսաստանի նման երկիրը իր դեսպանին կանչի: Նույն բանը Ռուսաստանն անում էր Մեծ Բրիտանիայի կամ Ուկրաինայի նկատմամբ. դա սովորական դիվանագիտական պրակտիկա է, երբ մի պետություն դժգոհություն ունի, իր դեսպանին կանչում է խորհրդակցությունների։ Ինչպես նաև հնարավոր է, որ Ռուսաստանում ՀՀ դեսպանին բողոքի նոտա տան։ Կրկնում եմ՝ դեսպանին հետ կանչելը լուրջ դիվանագիտական դեմարշ է միջազգային հարաբերություններում։

- Ի՞նչ ակնկալել առաջիկայում, հնարավո՞ր է Հայաստանը վերջնական դուրս գա ՀԱՊԿ-ից, որում սառեցրել է անդամակցությունը:

- Հայաստանը դե ֆակտո դուրս ե եկել ՀԱՊԿ-ից և արդեն երկու տարի է, ինչ Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի հետ կապված որևէ միջոցառման չի մասնակցում, դրա հետ կապված փաստաթղթի ստորագրման չի մասնակցում, ինչպես նաև զորավարժություններին։ Այս տենդենցի հաջորդ քայլը ՀԱՊԿ-ից վերջնականապես դուրս գալն է լինելու, որովհետև բոլոր փուլերն անցել են և մնացել է միայն դա։

- Ի՞նչ է մեզ սպասվում ՀԱՊԿ-ից դուրս գալուց հետո:

- ՀԱՊԿ-ից հետո հարց կդրվի ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին, ընդ որում՝ այդ հարցը ոչ թե Հայաստանը կդնի, այլ Ռուսաստանը։
Ինչո՞ւ հայկական կողմը չի դնի այդ հարցը, որովհետև իշխանություները իրենց ստամոքսների մասին են մտածում են  և շատ լավ հասկանում են, որ ԵԱՏՄ-ից միայն օգտվում են։ 2015 թվականի համեմատ առևտրաշրջանառությունը հայ-ռուսական հարաբերություններում ավելացել է։ Ընդհանրապես, երբ Հայաստանն անդամակցել է ԵԱՏՄ-ին, առևտրաշրջանառությունը մեծացել է։ Եվ այդ պատճառով ՀՀ ներկայիս իշխանությունը ձգձգելու է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը։ Նույնիսկ իրենց սպասարկող օլիգարխիան էլ չի ցանկանալու դուրս գալ Եվրասիական տնտեսական միությունից:

Վիկա Աբգարյան