Ժողովրդի նոր կամքը. «Մեր Ձևով» շարժման վերելքը և իշխանական համակարգի ճեղքումը

«Մեր Ձևով» ժողովրդական շարժումը աննկարագրելի արագությամբ վերածվում է այն հասարակական հոսանքի, որն այսօր արտահայտում է Հայաստանի ներսում հասունացած փոփոխության պահանջը։ Շարժման ընդլայնվող սոցիալական հիմքը՝ արդեն ութ հազար կամավոր, բացարձակ հակադրություն է իշխանության շուրջ խորացող վակուումին։ Հինգ օրում գրանցված շուրջ հազար նոր անդամը ոչ թե պահի ազդեցությամբ է, այլ՝ հանրային հոգնածության, հիասթափության և քաղաքական արդարության պահանջի ուղղակի հետևանք։ Ժողովուրդը փնտրում է ուժ, որն անկեղծ է, հրապարակային է և շնչում է երկրի իրական խնդիրներով, ոչ թե իշխանության արհեստական օրակարգերով։

Շարժման գործունեության տարածումն ու համակարգված զարգացումը՝ Երևանի արցախյան գրասենյակի բացումով, վկայում է, որ «Մեր Ձևով»-ը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական հակադրությամբ։ Այն հանդես է գալիս որպես իրական սոցիալական օժանդակության հարթակ՝ անվճար իրավաբանական աջակցություն տրամադրելով Արցախից տեղահանված մեր հայրենակիցներին, որոնց խնդիրների շուրջ իշխանությունը գերազանցապես ցուցադրել է անտարբերություն։ Այս քայլը ոչ միայն մարդասիրական է, այլև քաղաքական՝ ցույց տալով, որ հանրային պատասխանատվությունը դեռ կենդանի է և չի կարող ճնշվել վարչական բռնությամբ։

Խիստ խորհրդանշական էր նաև այն, որ անգամ Փաշինյանի «Աղոթքի նախաճաշի» հյուրերը մեծ հետաքրքրությամբ շրջանցեցին իշխանական շրջանակները՝ նախընտրելով ուղիղ շփում «Մեր Ձևով» շարժման համակարգող Նարեկ Կարապետյանի հետ։ ԱՄՆ Միջազգային կրոնական ազատության հանձնաժողովի փոխնախագահ Ասիֆ Մահմուդիի և Քրիստոնեական համերաշխության միջազգային կազմակերպության ներկայացուցիչ Ջոն Այբների հետ տեղի ունեցած հանդիպումը փաստում է, որ միջազգային հարթակներում էլ է գնահատվում Հայաստանում ազատության, թափանցիկության և իրավունքի խախտումների ամբողջ համակարգը բացահայտող շարժման դերակատարումը։ Նարեկ Կարապետյանը նրանց ներկայացրել է երկրում իրականում տիրող իրավիճակը՝ շեշտելով իշխանության և ժողովրդավարական սկզբունքների միջեւ բացարձակ խզումը, ինչն այսօր Հայաստանի ամենախնդրահարույց իրողություններից է։

Շարժման դեմ կիրառվող քաղաքական հետապնդումները նույնպես երկար չեն դիմանում հանրային ճնշմանը։ Գյումրիի տարածքային պատասխանատու Ռուբեն Մխիթարյանի ազատումը կալանքից ևս մեկ անգամ ապացուցեց, որ իրավական գործընթացները, որքան էլ իշխանությունը փորձի դրանք դարձնել ճնշման գործիք, ի վերջո բախվում են հասարակական դիմադրությանը և դատարանների՝ երբեմն էլ ուշացած արդարադատությանը։ Սա ոչ միայն մեկ մարդու ազատության հարց է, այլ՝ ամբողջ շարժման նկատմամբ իրականացվող հետապնդումների խափանում։ Ակնհայտ է, որ իշխանությունը չի կարողանում ջնջել կամ լռեցնել այն ուժը, որի արմատները խորանում են հասարակության մեջ և արտահայտում են քաղաքական նոր իրականության պահանջը։

«Մեր Ձևով» շարժման զարգացումը արձանագրում է մի ճշմարտություն՝ երկրում ձևավորվում է նոր քաղաքական-հասարակական կենտրոնացում, որի հիմքում ոչ թե պաշտոնական քարոզչությունն է, այլ քաղաքացիների ազատ կամքի դրսևորումը։ Շարժման շուրջ համախմբվող մարդիկ չեն առաջնորդվում խոստումներով, այլ՝ իրենց իսկ ապրած առօրյայով, անարդարության զգացողությամբ և երկրի ապագայի համար ունեցած մտահոգությամբ։ Սա շարժում է, որի ներուժը դեռ բացվել է միայն մասամբ, բայց արդեն իսկ սպառնում է վերափոխել Հայաստանի քաղաքական դաշտը՝ ընդգծելով, որ իշխանության վերարտադրության հին սխեմաներն այլևս չեն գործում։

Եզրափակելով՝ պետք է արձանագրել, որ «Մեր Ձևով» շարժումը դարձել է Հայաստանի հանրային նոր ալիքի առանցքային դերակատար։ Այս պայքարը ոչ թե մեկ քաղաքական ուժի, այլ ժողովրդի ինքնակազմակերպման արդյունք է։ Այն հանրային վստահության, միջազգային հետաքրքրության և ներքին արդարության պահանջի միաձուլումն է՝ ապացուցելով, որ երբ քաղաքական իրականությունը փակուղի է մտնում, ժողովուրդը միշտ ստեղծում է իր նոր ճանապարհը։ «Մեր Ձևով» շարժումը հենց այդ ճանապարհն է՝ ձևավորվող, ընդարձակվող և արագ տարբերություն դառնալու միտում ունեցող ուժ, որը արդեն դուրս է եկել իշխանական ապարատի վերահսկողությունից և վերածվում է պետության ապագան ձևավորող նոր կենտրոնի։