Թուրքիան պատռում է սեփական դիմակը

Թուրքիայի իշխանությունները տարիներ շարունակ փորձում են հանդես գալ որպես ժողովրդավար երկիր և աշխարհին ապացուցել, որ այդ երկրում մարդու հիմնարար իրավունքներն ու ազատությունները երաշխավորված են: Սակայն իշխող «Արդարություն և զարգացում կուսակցությանը» (ԱԶԿ)-ին և հատկապես նախագահ Էրդողանին կարծես թե չի հաջողվում միջազգային հանրությանը հրամցնել այդ կերպարը:

Վերջերս, Թուրքիայի նախագահը հրապարակայնորեն սպառնացել է Cumhurriyet թերթի գլխավոր խմբագրին, որի՝ կայքում հրապարակած տեսանյութից և լուսանկարից երևում է, թե ինչպես են Թուրքիայի անվտանգության ուժերը Ազգային հետախուզական կազմակերպությանը պատկանող բեռնատարներով զենք տեղափոխում Սիրիա: Էրդողանը պնդել էր, որ ազգային հետախուզական կազմակերպությանը պատկանող բեռնատարները օգնություն էին տանում Սիրիայի թուրքմեններին:

Ըստ Թուրքիայի նախագահի՝ տեսանյութի հետևում կանգնած են իր քաղաքական թշնամի Փեթուլլա Գյուլենի աջակիցները, որոնք շարունակում են իշխանություններին վարկաբեկելու քայլերը:

Նման սպառնալիք հնչեցնելուց հետո միջազգային մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպություններ  սկսեցին հայտարարություններ տարածել և դատապարտել  Էրդողանի արած հայտարարությունը, որում մասնավորապես ասվում էր՝ <<Կոչ ենք անում Էրդողանին դադարեցնել անհանգստացնել լրագրողներին և լրատվամիջոցներին, ինչպիսիք են Cumhurriyet-ն ու դրա գլխավոր խմբագիր  Ջան Դյունդարին միայն այն պատճառով , որ  նրան դուր չեն գալիս վերջիններիս հոդվածները:  Նախագահի հայտարարությունները հաճախ դրդում են թուրքական կառավարության քննադատների նկատմամբ պատժիչ իրավական գործողություններ ձեռնարկել>>, նշել է լրագրողների պաշտպանության կոմիտեի (ԼՊԿ) եվրոպայի և կենտրոնական Ասիայի համակարգող Նինա Օգնիանովան https://cpj.org/2015/06/erdogan-threatens-cumhuriyet-editor-in-chief-over-.php:

Todays Zaman-ի http://www.todayszaman.com/national_zaman-chief-in-address-to-world-media-says-ready-to-pay-price-for-freedom_382623.html տասնյակ լրագրողներ ենթարկվել են քրեական հետապնդումների իրենց հոդվածների և Twitter-ում կատարած գրառումների համար: Todays Zaman-ի գլխավոր խմբագիրը մեկ օրում վեց դատական հայցի հետ է առերեսվել: Նա նշել է, որ կառավարությունն ամեն պահի փորձում է լռեցնել քննադատ ԶԼՄ-ներին:  Եթե վերջիններիս հանդեպ դատական հայց չի ներկայացվում, ապա որպես նրանց լռեցնելու այլընտրանքային եղանակ օգտագործվում է թերթերի աուդիտն ու անարդար հարկային տուգանքները:

Իր հերթին Human rights watch http://www.hrw.org/news/2015/06/03/turkey-newspaper-under-threat-over-syria-arms-story միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Cumhurriyet թերթն ու դրա գլխավոր խմբագիրը չպետք է քրեական հետաքննության ենթարկվեն իրենց հետազոտական պարտականություններիև լուրերի հաղորդման համար, քանի որ նրանք կատարել են իրենց աշխատանքը: Ավելին, կազմակերպությունը կոչ է արել Թուրքիայի իշխանություններին դադարեցնել լրագրողներին սպառնալու գործընթացը:

Այսպիսով, մարդու իրավունքներն ու ազատությունները որպես գերակա արժեք ճանաչող ժողովրդավարական պետության դիմակազերծումնայլևս փաստ է, որի զոհը սեփական պետության ներսում թերությունները բարձրաձայնող լրագրողներն ու լրատվամիջոցներն են: Վերջիններիս լռեցնելու բոլոր փորձերն անցնում են ապարդյուն, քանի որ խոսքի ազատությունը վաղ ժամանակներից մարդու իրավունքների անքակտելի մասն է կազմում, որն իրագործելու հնարավորությունը յուրաքանչյուրի իրավունքն է, իսկ դրանք հարգելը՝ դիմացնի պարտականությունը:

Աննա Առաքելյան