Ինչ հետևություններ կարելի է անել Բորդյուժայի հայտարարությունից
BlogԱլեն Ղևոնդյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Այսօր ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ն.Բորդյուժան տեսակամրջի ձեւաչափով Աստանայի եւ Երեւանի միացմամբ մամուլի ասուլիս ժամանակ հայտարարել է, թե, «Մենք, բնականաբար, գիտենք, թե ինչ է կատարվում սահմանում, ստանում ենք փոխհրաձգությունների, հայկական կողմի զոհերի քանակի վերաբերյալ տեղեկություններ, մշակում եւ տրամադրում ենք ՀԱՊԿ անդամ երկրների ղեկավարներին, որպեսզի նրանք հասկանան, թե ինչ է կատարվում այնտեղ: Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի լիիրավ անդամ է, որն իրավունք ունի ստանալ իր դաշնակիցների համակողմանի աջակցությունը՝ իր տարածքում իրադարձությունների բացասական զարգացման սրման պարագայում»:
Գլխավոր քարտուղարի նմանօրինակ դիտարկումներից ինչ հետևություններ կարելի է անել. Նախ՝ նա արձանագրում է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանային լարվածության և փոխհրաձգությունների իրողություններն այսօր արդեն ՀԱՊԿ օրակարգի մաս են դարձել: Երկրորդը՝ հաշվի առնելով ՀԱՊԿ-ին ՀՀ-ի անդամակցության հանգամանքը, պաշտոնական Երևանը կարող է ստանալ ամենատարբեր, այդ թվում նաև, ինչպես կազմակերպության կանոնադրության 4-րդ հոդվածում է նշվում, ռազմական բնույթի օգնություն, եթե ի հայտ է եկել նրա անվտանգության ապահովման որևէ գործուն սպառնալիք:
Իրավական տեսանկյունից պարոն Բորդյուժան շատ ճիշտ է: Արդեն քանի երրորդ անգամ նա փաստում է ՀՀ-ի անվտանգության ապահովման գործում ՀԱՊԿ-ի հնարավոր դերակատարման մասին: Մի կողմից սա իրավական նորմ է, որը, ըստ պամանագրի, պարտադիր է կիրառման տեսանկոյւնցի: Մյուս կողմից սա հստակ «հաղորդագրություն է» ուղղված հարևան երկրներին:
Սակայն ներկա վիճակում հարկ է հստակեցնել, թե ՀԱՊԿ-ի տեսանկյունից իրավական առումով ինչպես պետք է ընկալել «ՀՀ անվտանգություն» հասկացությունը:
Նախ՝ ՀՀ-ն ՀԱՊԿ անդամ է իր միջազգայնորեն ընդունելի սահմաններով, որոնց մեջ չի մտնում ԼՂ-ն կամ այլ տարածքներ:
Երկրորդ՝ բանակցային գործընթացի առկայությամբ և որպես զիջում՝ ՀՀ-ը դեռ չի ճանաչել ԼՂ-ի անկախությունը: Այսինքն ՀԱՊԿ-ն դե-յուրե պետք է ապահովի միայն ՀՀ-ի անվտանգությունը: Մինչդեռ դե-ֆակտո, իրավիճակը քիչ այլ է. այսօր ՀԱՊԿ-ի ներքո գործող ՀՕՊ և ՀՀՊ հայ-ռուսական միացյալ ստորաբաժանումները ապահովում են ինչպես ՀՀ-ի, այնպես էլ ԼՂՀ-ի անվտանգությունը:
Երրորդ՝ ըստ ՀՀ-ի Նախագահի հռչակած մոտեցման, այն օրը, երբ Ադրբեջանը որոշեց վերսկսել պատերազմի ակտիվ փուլը, ՀՀ-ն միակողմանիորեն ճանաչելու է ԼՂ-ն, դուրս է գալու բանակցային գործընթացից, ռազմական փոխօգնության ակտ է ստորագրելու ԼՂՀ-ի հետ և միացյալ ճակատով ապահովելու է ընդհանուր անվտանգությունը: Այս պարագայում ՀԱՊԿ-ն իրականում կհայտնվի բավական բարդ իրադրության մեջ, սակայն միայն իրավական առումով: Գործնականում ամեն բան կորոշեն անդամ-երկրների ազգային շահերը: