Այլախոհությունն ու հայությունը 3

Ուշադրության կենտրոնում 21 Հունիս, 2015 0:15

Լիլիթ Սիմոնյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Հայաստանի պարագային այլախոհությունը ստացավ խռովարարների սեփականություն, որ ի հարկե՛ պատժվեցին իրենց հանդգնության համար, բայց եւ մնացին տգետ, անկիրթ ու ամենասոսկալին՝ ծախու:

Մարդիկ որ իրենց վաղ պատանելության տարիքին ու ոչ էլ անգամ հետագային չեն կարդացել <<Փոքրիկ Շրջմոլիկն>> ու <<Գքնձերի կղզին>>, որ գաղափար չունեն Մարք Թվենի հանճարեղ Հեքլբերի Ֆինի ու Թոմի մասին, որ անտեղյակ են նույնիսկ թե << ինչ պատահեց հետո, երբ շաքարամանից երկու կտոր շաքար պակասեց>> եւ Ռոբինզոն Քրուզոյի արկածներից...

Այսինքն, մարդիկ, որ առանց հասցնելու տարրական մանկական գրականությամբ իրենց երեւակայությունն ու միտքը մարզելու որոշեցին երեւալ որպես այլախոհներ, բնականաբար այսօր իրենք իրենց ու մեզ էլ իրենց հետ, պետք է ցուցադրեին միայն ու միայն իրենց ծախվածության գինը, արժեքը...Հայ, այսպես ասած, այլախոհների պայքարի պտուղներն ու բնականաբար նաեւ սկզբնական նպատակները տեսնելու էինք այսօր եւ տեսանք: Սրանցից որեւէ մեկը մահամերձ հիվանդություններով չվերադարձավ աքսորավայրերից ու բանտերից եւ փառք Տիրոջը:

Սրանցից միայն մեկը՝ Ստեփան Զատիկյանը իրականում վտանգավոր լինելով կայսրությանը՝ գնդակահարվեց սովետական այլանդակության կողմից որպեսզի մյուսները այսօր, երեկ ու հավանաբար վաղն էլ՝ վայելեն իրենց պետական պաշտոններն ու թեեւ <<մահափորձի ենթարկված>>, բայց անշուշտ խաղաղ կյանքն անդադար կրկնելով թե Հայաստանի <<ազատագրության>> համար մենք բոլորս պարտական ենք իրենց: Եւ ես երեւի միայն այս կետին է, որ համաձայն եմ հայ <<այլախոհների>> հետ, որովհետեւ եթե ռուս այլախոհներն ընդվզում էին սովետական կարգերի դեմ, ուկրաինացի այլախոհները թե՛ սովետական կարգերի դեմ ու թե՛ իրենց ազգային ազատագրության ռուսական Չարիքի կայսրությունից դուրս նկատելով իրենց գոյությունն ու ազգային ինքնորոշումը, ապա հայ թաղի տղերքի <<այլախոհությունը>> բանից պարվեց որ ընդամենը պրիմիտիվ իշխանատենչություն էր:

Ինչո՛ւ: Որովհետեւ ինչպես ամենքս գիտենք, Երեւանի մեջ գոյություն ունեցող թաղային <<խտրականության>> հետեւանքով, թաղամասեր կային որ լինելով արվարձանային, քաղաքի <<կենտրոնածինների>> կարծիքով երկրորդական էին ու այդ թաղամասերի բնակիչներն էլ ՝ բնականաբար երկրորդական էին: Ու այդ պատանիների մեջ, ի հարկե՛ պետք է ծնվեր յուրահատուկ մի մրցակցություն որ ոմանք հաղթահարում էին կոմերիտմիության շարքերն ընդունվելով ու կայտառ կոմերիտական գործիչներ դառնալով, իսկ ոմանք էլ տարերային երազկոտությամբ դարձան այլախոհ:

Այս առումով ի հարկե Զատիկյանից զատ կար մեկ ուրիշ բացառություն՝ Մովսես Գորգիսյանը, որին անձամբ բարեկամ էի ու որի հետ զրույցները միայն քաղաքական չէին այլ եւ արվեստի, կինոյի ու թատրոնի մասին, գրականության մասին ու ընդհանրապես՝ ազատ մտքի: <<Հասկանալի>> էր ուրեմն նաեւ նրա <<պատահական>> սպանությունը, որ ոչ թե անհաջող <<մահափորձ>> էր <<երկու սլավոնական արտաքինով մարդկանց կողմից>>, այլ սովետական ԿԳԲ-ի մտածված ու ծրագրված գործողություն, որ վերացրեց իրական <<թշնամի>> Գորգիսյանին: Եւ այլեւս նույնիսկ իրենք՝ հայ <<այլախոհերն>> ծպտուն չեն հանում Մովսեսի մասին եթե ի հարկե նրա հաշվին հերոսանալու խնդիր չի ծագում:

Շարունակելի