Տնտեսական ակտիվության աճի տեմպի դանդաղում. ինչո՞վ է պայմանավորված

Հասարակություն 7 Դեկտեմբեր, 2016 19:33

Հակառակ այս տարվա համար կառավարության ընդունած ցածր՝ 2,2% տնտեսական աճի կանխատեսմանը, տարին բավականին հաջող՝ բարձր տնտեսական ակտիվությամբ սկսվեց: Այն սկսեց նվազել հունիսից: Հիշեցնենք՝ 2016–ի հունվարին նախորդ տարվա հունվարի համեմատ տնտեսական ակտիվության աճը կազմել էր 5%, հունվար–փետրվարին՝ 2015–ի հունվար–փետրվարի համեմատ՝ 4,7%, հունվար–մարտին՝ 2015–ի հունվար–մարտի համեմատ՝ 5,5%, հունվար–ապրիլին՝ նախորդ տարվա հունվար–ապրիլի համեմատ՝ 6%, հունվար–մայիսին՝ նախորդ տարվա հունվար–մայիսի համեմատ՝ 5,5%:

Հունիսից սկսած աճի տեմպը սկսեց այսպես նվազել՝ հունվար–հունիսին նախորդ տարվա հունվար–հունիսի համեմատ՝ 4,8%, հունվար–հուլիսին նախորդ տարվա հունվար–հուլիսի համեմատ՝ 3%, հունվար–օգոստոսին նախորդ տարվա հունվար–օգոստոսի համեմատ՝ 2,4%, հունվար–սեպտեմբերին նախորդ հունվար–սեպտեմբերի համեմատ՝ 1,6% և վերջապես հունվար–հոկտեմբերին նախորդ տարվա հունվար–հոկտեմբերի համեմատ աճի տեմպը հասավ 0,4%–ի: Որո՞նք էին դրան հանգեցրած հիմնական գործոնները: Առաջինը թերևս գյուղատնտեսության ոլորտում ավելի ցածր համախառն բերքն էր, որը նախորդ տարվա տնտեսական աճի գլխավոր գործոնն էր: Հունիսից սկսած մինչև հոկտեմբեր (բացառությամբ օգոստոսի) գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալները ավելի ցածր են եղել նախորդ տարվա նույն ամիսների համեմատ: Ընդ որում, սեպտեմբերին՝ 2015–ի սեպտեմբերի համեմատ նվազումը կազմել է 19,5%, հոկտեմբերին նախորդ տարվա հոկտեմբերի համեմատ՝ գրեթե 30%:

Վերջնարդյունքում, 10 ամիսներին գյուղատնտեսությունում արձանագրվել է 7,3% անկում: Հաջորդ պատճառը շինարարության ոլորտում արձանագրված 9,8% անկումն է: Նկատի ունենալով այս ոլորտի չափազանց բարձր զգայունությունը քաղաքական անկայունության նկատմամբ, հարկ է նշել, որ առանց այն էլ դժվարությամբ նախորդ տարվա տեմպին հասնել ձգտող շինարարության վրա առաջին բացասական ազդեցությունը գործեց ապրիլյան պատերազմը: Եթե պատերազմը հրահրված էր ադրբեջանական կողմից և հեռու էր շինարարության ներդրումների համար դաշտ հանդիսացող խոշոր բնակավայրերից, ապա հաջորդ իրադարձությունը՝ հուլիսի 17–ի ոստիկանության գնդի գրավումը զինված խմբի կողմից, լուրջ հարված հասցրեց թե երկրի բիզնես միջավայրին ընդհանրապես, թե շինարարությանը և քաղաքաշինական ծրագրերին մասնավորապես: Առնվազն երկու խոշոր ներդրումային քաղաքաշինական՝ Հին Երևանի ու 33–րդ թաղամասի կառուցապատման ծրագրերի սկիզբը հետաձգվեց: Նման իրադարձությունները չեն կարող անհետևանք մնալ անգամ բարձր զարգացած երկրներում, իսկ ներդրումների ներգրավման հետ կապված օբյեկտիվ դժվարություններ ունեցող Հայաստանի դեպքում՝ առավել ևս: Միաժամանակ, հարկ է նշել, որ արդյունաբերությունում և ծառայությունների ոլորտում աճի տեմպը պահպանվում է՝ առաջինում՝ 6,5%, երկրորդում՝ 7,7%: Եկող տարվա համար կարելի է ակնկալել շինարարության ոլորտում աճ, եթե նախատեսված ներդրումային ծրագրերը կյանքի կոչվեն, արդյունաբերության ոլորտում նույնպես աճի տեմպի պահպանումը հավանական է, եթե արտահանման հիմնական շուկաներում, մասնավորապես Ռուսաստանում, գոնե տնտեսական անկում չարձանագրվի:

Արդյունաբերությունում աճի նպաստելուն է միտված կառավարության նախաձեռնությունը՝ վերամշակող ոլորտի ձեռնարկությունների համար գազի գնի իջեցումը, ինչը կբարձրացնի այդ ձեռնարկությունների արտադրանքի մրցունակությունը:

Գյուղատնտեսության ոլորտում էլ պետք է շարունակել իրականացնել այն ծրագրերը, որոնք նվազագույնի են հասցնում եղանակային տհաճ անակնկալների ազդեցությունը ոլորտի վրա:

Նունե Սարգսյան