Որքա՞ն գումար են ծախսում Նոր տարվա սեղան պատրաստելու համար

Մոտենում է նոր տարին, հայկական ընտանիքներում արդեն իսկ աժիոտաժը սկսվել է, մի կողմից նվերներ են գնում, մյուս կողմից էլ՝ մտածում ամանորյա զարդարանքների եւ առատ ու ճոխ սեղան «գցելու» մասին: Արդեն մոտ մեկ շաբաթ է՝ խանութներում սկսվել են ամանորյա տարատեսակ ակցիաները, Նոր տարվա ապրանքների վաճառքը: Փորձեցինք հարցուփորձի միջոցով հասկանալ՝ ինչքան գումար են ծախսում ամանորյա սեղանի համար:

Խանութների աշխատակիցները հայտնեցին, որ դեռեւս մթերքի թանկացում չի նկատվում: «Հիմնականում դեկտեմբերի15-ից հետո են ապրանքների գները աճում: Դրա համար շատ մարդիկ չփչացող ապրանքները հիմա են գնում, որ հետո թանկացումներից խուսափեն: Ամենաշատը չարազ են առնում. հիմա ընկույզի 1 կիլոգրամը 7500 ա, մի շաբաթից չգիտես, թե ինչքան կլինի»,- նշեց վաճառողուհիներից մեկը:

Մի քանի տնային տնտեսուհիներ, ովքեր մեր այցելության ժամանակ առեւտուր էին անում, պատմեցին՝ ինչպես են նշելու նոր տարին: «Ես նոյեմբերի կեսից սկսել եմ ամանորին պատրաստվել: Սալաթների համար անհրաժեշտ մարինացված պարագաները նոյեմբերի 20-25 հատվածում եմ առել: Էդ ժամանակ համ ավելի էժան ա, համ էլ դեկտեմբերին ծախսերը ահռելի չեն լինի: Բնականաբար բոլորս էլ ուզում ենք տարին առատ սեղաններով դիմավորել, որպեսզի ողջ տարին այդպես անցնի, դրա համար էլ մի քիչ շատ ենք ծախսում: Համ էլ եթե մեծ շրջապատ ունես, վատ նշել չես կարող»,- նշեց տիկին Աիդան:

Նշենք, որ տիկին Աիդայի ընտանիքը նոր տարվա սեղան պատրաստելու համար ծախսելու է մոտավորապես 130-150 հազար դրամ գումար: Ի տարբերություն տիկին Աիդայի՝ նորաթուխ տանտիկին Աննան որոշել է նոր տարին շատ ավելի զուսպ նշել: «Ճոխ սեղանի համար չեմ պայքարելու: Ավելի մեծ ուշադրություն կդարձնեմ տան զարդարանքին, տրամադրություն ստեղծող գույներին: Ես երբեք չեմ հասկացել մարդկանց, ովքեր վարկերով, պարտքերով սեղան են գցում, տեսեք- տեսեք»: Աննան ասաց, որ իրենց ծախսը չի գերազանցի 50 հազար դրամը:

Մի տատիկ էլ, ով հասկանալով, որ լրագրող է իրեն հարց տվողը, չցանկացավ անունը նշել, սակայն ասաց. «Մենակ տոլմա եմ սարքելու, ամուսինս էդա սիրում: Երեխեքս ստեղ չեն, մեր համար ջան ասելով, ջան լսելով ամուսնուս հետ տոլմա կուտենք ու կնշենք: Անիմաստ ծախսել չարժի, երբ 2-3 անգամ թանկանում են ապրանքները»:

Իսկապես, նախորդ տարիների փորձը իրենց աչքի առաջ ունենալով՝ քաղաքացիները լավ գիտեն, որ մեկ շաբաթից հնարավոր է ապրանքները թանկանան, այդ պատճառով ով ինչ կարողանում, գնում է այժմ: Այս առթիվ «Իրազեկ եւ պաշտպանված սպառող» հ/կ- ի նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը նշեց. «Ցանկացած թանկացում կարող ենք համարել սպառողի շահերի ոտնահարում: Սակայն նոր տարվա շեմին թանկացումներն արդարացված են, քանի որ դաշտում չկան գերիշխող դեր ունեցողներ: Օրինակ՝ նկատում ենք, որ խոզի ազդրամիսը թանկանում է նոր տարվա օրերին, քանի որ պահանջարկը մեծանում է: Եթե դաշտում լիներ գերիշխող դեր ունեցող, պետությունը նրա առաջ որեւէ պայման կդներ, իսկ այժմ չի կարող, քանի որ գինը բարձրացնողը սովորական գյուղացին է»:

Տնտեսագետ Խաչիկ Խաչատրյանն էլ նշեց. «Տնտեսագիտության մեջ հայտնի ինֆլյացիա տերմինը, բավականին բարդ եւ բազմագործոն երեւույթ է, որը չի սահմանափակվում միայն գների բարձրացմամբ եւ չի կարելի նույնականացնել զուտ գների բարձրացման հետ, պարզապես գների համընդհանուր բարձրացումը ինֆլյացիայի ամենախոսուն ցուցանիշն է: Ինչեւէ, եթե նույնիսկ ամանորյա թանկացումները անվանենք գնաճ, անհրաժեշտ է այն դիտարկել մի քանի տեսանկյունից: Նախ կարեւոր գործոն է առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը: Ներկայիս բաց տնտեսությունում դժվար է գտնել շուկայի թերհագեցման կամ որեւէ ճյուղի պակասուրդի (դեֆիցիտի) դեպքեր, ուստի սխալ կլինի գների բարձրացման պատճառը անբավարար առաջարկի հետեւանք համարել: Այստեղ հիմնական խզումը ստեղծվում է պահանջարկի հետեւանքով, քանի որ մենք ենթագիտակցորեն մեզ պարտավորված ենք զգում լի սեղաններով դիմավորել նոր տարին: Խոսքը իհարկե վճարունակ պահանջարկի մասին է, հաշվի առնելով, որ շատերը առանձին խնայողություններ են կատարում հատուկ ամանորյա գնումների համար, նվազեցնելով նախատոնական կամ հետտոնական ծախսերի մի մասը: Դրա վառ ապացույցն է հունվար-փետրվար ամիսներին նկատվող առեւտրի ծավալների կտրուկ նվազումը նախատոնական ծավալների համեմատ:

Իհարկե, չի կարելի այս շրջանում գների բարձրացումը բացատրել միայն պահանջարկի տեսանկյունից: Շատ կարևոր է տվյալ ապրանքի ճյուղի մենաշնորհացման մակարդակը, այսինքն առանձին ֆիրմաներ որքանով հնարավորություն կունենան գների բարձրացմամբ մեծացնել շահույթի մակարդակը: Ինչ վերաբերում է ամանորյա գնումների համար անհրաժեշտ գումարի չափին, չեմ կարող հստակ թիվ նշել, միայն կարող եմ ասել որ նույնիսկ շատ համեստ նշելու դեպքում նվազագույնը 100-120 հազար դրամ անհրաժեշտ կլինի, օրինակ երբ ընտանիքը փոքր է կամ ֆինանսական խնդիրներ կան»:

Նարե Գեւորգյան

Նյութի աղբյուրը ` hraparak.am