Արտաքին առևտրի կրճատումը նույնպես կարող է բերել ՀՆԱ-ի աճի

Վաչագան Գևորգյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է . 

Այսօր 1in.am կայքում մի հետաքրքիր վերնագրով հոդված հանդիպեցի`«Հայաստանի տնտեսությունը գրանցել է աննախադեպ անկում»:
Տեղյակ լինելով ՀՀ տնտեսության վերաբերյալ ԱՎԾ հրապարակած տվյալների մասին, առաջին տպավորությունը եղավ այն, որ ինչ որ միջազգային վարկանիշային կազմակերպություն գնահատել է ՀՀ տնտեսությունը, սակայն ընթերցելով այդ հոդվածը հասկացա, որ այն ոչ մի կապ չունի ՀՀ տնտեսության անկման հետ, այլ ընդամենը սիրողական մակարդակի վերլուծության են ենթարկված ՀՀ արտաքին առևտուրը` մասնավորապես արտաքին առևտուրը` գործընկեր երկրների մակարդակով, և ընթացքում հիշատակվում են ՀՀ տնտեսության վերաբերյալ ԱՎԾ հրապարակած թվերը:

Եվ ամենակարևորը, ի՞նչ է նշանակում «Հայաստանի տնտեսությունը գրանցել է աննախադեպ անկում»: Սա այն դեպքում, որ նյութում հղում է արվում ու «վերլուծությունը» կառուցվում է ԱՎԾ-ի՝ ՀՀ-ում 2.7 տոկոս տնտեսական աճ է գրանցվել հայտարարության հիման վրա:

Հոդվածում նաև նշվում է, որ ԵՏՄ երկրների հետ առևտրի անկումը համընկել է հենց ՀՀ ԵՏՄ անդամակցության հետ, իսկ ՀՀ պաշտոնյաները այլ բան էին ասում: Առաջին հայացքից թվում է, թե սա ճիշտ պնդում է, սակայն խորանալով խնդրի էության մեջ, պարզ է դառնում, որ ԵՏՄ անդամակցությունը չի պատճառը ՌԴ հետ առևտրի կրճատման, այլ ՌԴ տնտեսական խնդիրները, որոնց հետևանքով նվազել է ՌԴ բնակիչների գնողունակությունը, իսկ ներկայիս փոխարժեքը դեռ ձեռնտու չէ հայ արտահանողների համար, այսինքն եթե նույնիսկ չլիներ ԵՏՄ անդամակցությունը ՀՀ տնտեսությունը բախվելու էր այդ խնդիրներին, որոնք կարող էին և ավելի ցավոտ լինել: Իսկ ԵՏՄ անդամակցության կապը ՌԴ հետ առևտրի կրճատման մասով, միայն ունի տեխնիկական բնույթ, այսինքն քանի որ ԵՏՄ իր մեջ ընդգրկում է նաև ՄՄ, հետևաբար մաքսային հաշվառումը միջնաժամկետ հատվածում միայն մոտավոր կարող է լինել, իսկ վերջնական տվյալները կարող են հաստատվել միայն տարվա վերջում:

Ինչ վերաբերում է, նրան թե ինչպես են արտաքին առևտրի անկման պարագայում հայ վիճակագիրները տնտեսության աճ ցույց տալիս, ապա պետք է իմանալ, որ երկրի ՀՆԱ-ը իր մեջ բացի արտաքին առևտրաշրջանառությունից ընդգրկում է նաև` տնային տնտեսությունների սպառումը, օտարերկրյա ներդրումները և պետական ծախսերը, իսկ արտաքին առևտրի կրճատումը նույնպես կարող է բերել ՀՆԱ-ի աճի, եթե դրա արդյունքում առևտրային բացասական սալդոն կրճատվում է, իսկ ներմուծվող ապրանքները փոխարինվում են տեղական ապրանքերով, ինչը որ մասամբ տեղի է ունեցել ՀՀ պարագայում: