Թմրանյութերից կախվածության բուժում. որքանո՞վ է այն արդյունավետ եւ որքա՞ն ծախս է պահանջում

Ամեն օր թմրանյութերից կախվածությամբ մեկ հիվանդի բուժման համար Հայաստանի պետական բյուջեից 9900 դրամ է ծախսվում: Դետոքսիֆիկացիոն բուժման մեկ կուրսը մոտ 20 օր է տեւում: Այս մասին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտնեց Առողջապահության նախարարության գլխավոր նարկոլոգ Պետրոս Սեմերջյանը:

Նա հիշեցրեց, որ Հայաստանի ամբողջ տարածքում գործում է թմրակախվածության բուժման պետական պատվեր: Բուժումը կարող է կամավոր եւ հարկադիր լինել. առաջին դեպքում հիվանդն ինքն է դիմում բուժման համար, երկրորդ դեպքում բուժումը կազմակերպում են դատարանի որոշմամբ: Սեմերջյանի խոսքով` այսօրվա դրությամբ հիվանդների մեծ մասը կամավոր է բուժվում, միայն առանձին դեպքերում են ստիպված հարկադիր բուժում կազմակերպել:

Ինչ վերաբերում է բուժման արդյունավետությանը, ապա 70-80 տոկոս դեպքերում դետոքսիֆիկացիայի արդյունքում մարդը թմրակախվածությունից լիովին ազատվում է: Բայց քանի որ բուժումից հետո նա վերադառնում է այն նույն միջավայր, որտեղ նախկինում է ապրել, իր հին ընկերների մոտ եւ ապրելու հին կերպին, ապա բուժումից հետո 80 տոկոս դեպքերում ռեցիդիվներ են լինում` մարդը դարձյալ թմրանյութերին է վերադառնում:

Նշենք, որ թմրակախվածությունից բուժման արդյունավետության վիճակագրությունը լավատեսություն չի ներշնչում. նույնիսկ, այսպես կոչված, բուժման Մինեսոթյան մեթոդը, որը երկարատեւ վերականգնում է նախատեսում, միայն 30 տոկոս դեպքերում է 5-ամյա ռեմիսիա ապահովում: Դետոքսիֆիկացիոն բուժման արդյունավետությունը առանց հետագա վերականգնման ավելի ցածր է` լավագույն դեպքում հիվանդների միայն 8-10 տոկոսն է նման բուժումից հետո մեկ տարի հրաժարվում թմրանյութերի օգտագործումից:

Մասնագետներից շատերի կարծիքով` ավելի արդյունավետ է մեթադոնի կամ այլ դեղամիջոցների օգտագործմամբ փոխարինող թերապիան: Այս ծրագիրն, իհարկե, չի կարող մարդուն միանգամից փոխել եւ ստիպել լիովին հրաժարվել թմրանյութերից, բայց այն օգնում է դադարեցնել ինֆեկցիոն հիվանդությունների տարածումը եւ բերում է սեւ շուկայի կրճատման:

Հայաստանում մեթադոնային ծրագիրն իրականացվում է Գլոբալ հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ: Այսինքն` հիվանդի համար բուժումն անվճար է, սակայն այն միայն մոտ 500 մարդ է ստանում: Մասնագետներից ոմանք համարում են, որ Հայաստանում մեթադոնային բուժման օրենսդրական կարգավորման մեջ լուրջ բացթողումներ կան: