Սահմանադրությունը` հակասությունների շղթա
BlogՎահե Մոսինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է .
Հուլիսի 15-ին ներկայացվեց Սահմանադրական փոփոխությունների նախագծի 1-7 գլուխները, որոնք հրապարակման պահից սկսած բուռն քննարկումների առարկա դարձան: Գրեթե բոլոր ուժերը, բացառությամբ ՀՀԿ-ի, արդարացիորեն քննադատեցին ներկայացված նախագծի դրույթները` օրինակներ բերելով աբսուրդային բնույթի որոշակի դրույթներից:
Սակայն կամ մեկ շատ լուրջ հակասություն ևս, որին կոնկրետ անդրադարձ չկատարվեց: Ներկայացված նախագծի հոդված 2-ում ասվում է. «Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին: Ժողովուրդն իր իշխանությունն իրականացնում է ազատ ընտրությունների, հանրաքվեների, ինչպես նաև Սահմանադրությամբ նախատեսված պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու պաշտոնատար անձանց միջոցով: Իշխանության յուրացումը որևէ կազմակերպության կամ անհատի կողմից հանցագործություն է»:
Գեղեցիկ շարադրված տողեր, որոնց իրականացման դեպքում բոլոր քաղաքացիները գոհ կլինեին: Սակայն սույն հոդվածը որոշակի առումով հակասության մեջ է գտնվում հոդված 89-ի մի քանի կետերի հետ:
Հոդված 89, կետ 3. «Ազգային ժողովն ընտրվում է համամասնական ընտրակարգով: Ազգային ժողովի ընտրակարգը պետք է երաշխավորի Ազգային ժողովում կայուն խորհրդարանական մեծամասնության ձևավորումը»: Ստացվում է այնպես, որ ձևավորված «կայուն խորհրդարանական մեծամասնությունը» սահուն, օրինական ճանապարհով յուրացնում է իշխանությունը (անգամ, եթե ընդունենք դա որոշակի ժամկետներում, ապա երևույթը չի փոխվում): Սա ինքնին հակասում է հոդված 2-ի վերջին նախադասությանը. «Իշխանության յուրացումը որևէ կազմակերպության կամ անհատի կողմից հանցագործություն է»: Հարց է առաջանում, թե ինչպե՞ս է հանցագործություն, եթե դա թույլատրվում է Սահմանադրությամբ:
Նույն հոդված 89-ի կետ 4-ում ասվում է. «Եթե ԱԺ-ի ընտրությունների առաջին փուլի արդյունքում կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն չի ձևավորվում, ապա անցկացվում է քվեարկության երկրորդ փուլ, որին մասնակցում են առավելագույն ձայներ ստացած երկու կուսակցությունները կամ կուսակցությունների դաշինքները»: Այստեղ ևս հակասություն է առաջանում հուդված 2-ի դրույթների հետ, քանի որ, եթե 2-րդ փուլի արդյունքներում էլ հաղթող կուսակցությունը չի ապահովում «կայուն խորհրդարանական մեծամասնություն», ապա նրան հավելյալ տրվում են այնքան թվով պատգամավորակամ մանդատներ, որ հնարավոր լինի կազմել մեծամասնություն, օրինակ հաղթող կուսակցությունը ստացել է 35 պատգամավորական տեղ, բայց նրան անհրաժեշտ է ևս 35 տեղ, որպեսզի կազմի մեծամասնություն, ապա վերջինս «բոնուսային տարբերակով» ստանում է այդ 35 տեղը:
Հարց է առաջանում, եթե «Հայաստանի Հանրապետությունում իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին: Ժողովուրդն իր իշխանությունն իրականացնում է ազատ ընտրությունների, հանրաքվեների … միջոցով», ապա հակաժողովրդավարական է մեկ կուսակցության ավտոմատ կերպո նվիրել X թվով պատգամավորական մանդատ, քանի որ ժողովուրդը արդեն իրականացրել է իր ընտրությունը` վերջինիս շնորհելով Y թվով պատգամավորական մանդատ, իսկ հավելյալ նվերը ուղղակի աբսուրդ է և ժողովրդի կամքը չի արտահայտում:
X