«Ելքի» ելքը ԵՏՄ-ից ի դերև ելավ

Խորհրդարանի Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովը մերժել է Ելք խմբակցության նախագիծը՝ Հայաստան-ԵՏՄ հարաբերությունների ուսումնասիրության հանձնաժողով ստեղծելու վերաբերյալ։Ինչպես ասում են, դե ինչ , պարոնայք, արտառոց ոչինչ էլ չի եղել և այնպես չէ, որ իսկզբանե կանխորոշված չէր նման զարգացումը։ Սակայն այստեղ կա երկու այսպես ասած աստառ։ Նախ Աժ հանձնաժողովը կարծես թե շատ կտրուկ կերպով կայացրեց մերժման որոշումը։

Ընդհանուր առմամբ կարելի էր նման կերպ չվարվել, այլ պարզապես ստեղծել հանձնաժողով, որը մի քանի ամսից կհայտարարեր, թե ինչ մեծ օգուտներ է ունեցել Հայաստանը այս ամդամակցությունից և հարցը դրանով կփակվեր, ինչպես գիտենք, ցանկացած հարց փակելու համար հանձնաժողովները լավագույն ճանապարն են  («ըդիգ ես չեմ ըսե, ըդիգ մե հադըմ արտասահմանցի է ըսե»)։ Բացի այս անգամ նման ֆորմալ հանձնաժողովի ստեղծումը Հայաստանին գուցե և տար որոշակի դիվիդենտներ ԵՏՄ իսկապես մտնելու և ԵՏՄ-ից շահեր ունենալու համար, այլ կերպ ասած ԵՏՄ-ից դուրս գալու նախաձեռնությունը կարող էր օգտագործվել ԵՏՄ իրականում մուտք գործելու համար։ Սակայն ինչպես տեսանք, դա չեղավ։

Մեկ այլ հարց է, թե ինչու հանկարծ Ելքը որոշեց հանդես գալ նման նախաձեռնությամբ։ Ակնհայտ է, որ դաշինքում փորձառու քաղաքական գործիչների պակաս չի զգացվում, այսինքն թե, իսկզբանե պարզ էր, որ այս նախաձեռնությունը երկար կյանք չի ունենալու և ուրեմն ինչու զբաղվել ակնհայտ ձախողված ձեռնարկով։ Միակ պատասխանը քաղաքական պոպուլիզմն է՝ այսինքն թե, քարոզչության որոշակի հնարք՝ թե գիտենք մենք արեցինք ինչ կարող էինք, բայց դե մենք քիչ ենք։

Սակայն արդյոք այդքան պարզունակ է ամեն ինչ, կարծում ենք որ ոչ, քանի որ այս նախժաձեռնությունը արդեն իսկ քննարկումների սկիզբ դրեց։ Հայաստան-ԵՏՄ հարաբերությունները, շահերն ու վնասները մշտապես էլ եղել են քննարկման թեմա, սակայն այսպես ասած ֆեյսբուքյան ստատուսների մակարդակում։ Այս հարաբերություների քննարկումը պաշտոնական ուղղության մեջ դնելու նախաձեռնությունը բոլորովին այլ երևույթ է, քանի որ ամենայն հավանականությամբ ԵՏՄ-ում, ասել է թե Ռուսաստանում, ուշի ուշով հետևում են Հայաստանում կատարվող յուրաքանչյուր շրջադարձին, ավելին ոչ միօայն հետևում են այլև միջամտում ամենակոպիտ կերպով, ուստի այստեղ հարց է ծագում, թե ինչ հետևանք կունենա նման նախաձեռնության ի հայտ գալը։ Սա ի դեպ ժամանակը ցույց կտա։ Ի դեպ ժամանակը ցույց կտա նաև, թե արդյոք այս նախաձեռնությունը միասնական Եքին է պատկանում, թե այն կազմող ուժերից որևէ մեկին, քանի որ կարծես թե Ելքում ամեն ինչ այնքան էլ խաղաղ չէ, ինչպես և սովորաբար լինում հայաստանյան ընդդիմադիր դաշինքներում։

Ալեքսանդր Խանոյան