Դրամի կուրսի ազատ անկումը սկսվե՞լ է

Առայժմ դեռ կարողանում են կուրսը արհեստականորեն պահել այս մակարդակի վրա, որովհետև զբոսաշրջային սեզոն է, բացի դրանից, գյուղմթերքի արտահանման պիկն է ու տնտեսության մեջ արտարժույթային ներհոսքն առայժմ զգալի է, սակայն տարին մոտենում է ավարտին ու այդ հոսքը նվազելու է ու էլի սկսելվելու է արտարժույթային քաղց։ Բացի դրանից, ես կասկած անգամ չունեմ, որ բյուջեի պակասորդը այս տարի էլ են լրացնելու կենտրոնական բանկի ու կառավարության մակարդակով արվող փոխարժեքային սպեկուլյացիաներով։

Սարսափելին այն է, որ սա ուղղակիորեն խփելու է յուրաքանչյուրիս գրպանին, քանի որ նախ բերելու է գնաճի՝ բոլոր ապրանքների ու ծառայությունների համար, երկրորդն էլ՝ դույզն ինչ չի ազդելու մեր եկամուտների ավելացմանը։ Այսինքն, եթե դուք այսոր ստանում եք 150000 դրամ, որը կազմում է այսօր մոտ 300 դոլար, դուք էլի ստանալու եք նույն 150000-ը, երբ փոծարժեքային արտահայտումը կլինի 250 դոլար ու ձեր գնողունակությունը այ ուղիղ այդքանով կնկնի։

Ինչի՞ հետևանք է սա։ Իհարկե, կան օբյեկտիվ նախադրյալներ, որոնցից առանցքայինը Ռուսաստանի տնտեսության վատթարացող վիճակն է, սակայն կա նաև սուբյեկտիվ գործոն, որը հազար անգամ ավելի մեծ ազդեցություն ունի մեր շարքային քաղաքացում վրա։ Դա անշուշտ ստվերային տնտեսությունն է, որը չի վճարում հարկեր ու հետևաբար՝ բյուջեն չի կատարում իր եկամտային մասը, դա մենաշնորհներն են, որոնք թույլ են տալիս տարբեր լֆիկների ու լֆիկակերպերի՝ հարստահարել մեզ ու վերջապես, դա մեր կոռումպոգեն իշխանական համակարգն է, որը ոչ միայն թույլ է տալիս այս ամենը, այլև հենց ՀԱՆԴԻՍԱՆՈՒՄ է այս ամենը։