Առաջին քայլը սպառող երկրից՝ արտադրող երկիր

Ուշադրության կենտրոնում 3 Նոյեմբեր, 2015 17:59

Գոռ Մարկոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է .

Ուզում եմ անդրադառնամ տնտեսական աճին, թե իչի մարդիկ չեն զգում, եթե լինում է տնտեսական աճ: Նախ նրա համար, որովհետև տնտեսությունը շատ թույլ է զարգացած դրա մասին է վկայում, որ մենք սպառող երկիր ենք: 2014թ-ին առևտրաշրջանառությունը կազմել է՝ 5 920 900 000$, որից արտահանումն ու ներմուծումը կազմել է՝ 1 519 300 000$ - 4 401 600 000$, սալդոն բացասական է եղել շուրջ 2 882 300 000$՝ գրեթե նույն պատկերն է գրանցվել նախորդ տարիներին:

Մեր տնտեսությունն այնքան թույլ է զարգացած, որ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշի բարձրացումը դժվար չէ, նախ պետք է մոնոպոլիաներից հնարավորին չափով ազատվել, իսկ հետո զարկ տալ թեթև արդյունաբերության զարգացմանը: Ինչքան կարելիա գյուղատնտեսության և հանքաարդյունաբերության հաշվին 2-4% տնտեսական աճ գրանցենք, մենք սենց աառաջ չենք գնա: Օրինակ՝ մեր և Թուրքիայի միջև առևտրաշրջանառուքյունը 2014թ-ին կազմել է՝ 233 849 700$, որից միայն ներմուծումը՝ 232 355 400$, իսկ արտահանումը՝ 1 494 300$: Այս ցուցանիշով Թուրքիան Հայաստանի համար ամենախոշոր առեւտրային գործընկերների մեջ 9-րդ հորիզոնականում է։
Նախ անդրադառնամ արտահանմանը 1.5 մլն դոլարի ապրանք արտահանում ենք, որի առյուծի բաժինը կենդանիների անմշակ մորթիներն են։ Իսկ մենք ներմուծում ենք հենց նույն մորթիները, ուղղակի արդեն մշակված տեսքով ավելի թանկ գնով:
Վերջին 10 տարվա ընթացքում Թուրքիայից ներմուծել ենք 1 845 973 600$-ի ապրանք:

Ի՞նչա նշանակում մենք էդքան հարուստ երկիր ենք, որ մեզ նման ճոխություններ ենք թույլ տալիս՝ ներմուծելով անորակ թուրքական ապրանքները: Դրա փոխարեն դժվա՞ր է մի քանի գործարան կառուցել տարբեր մարզերում դրանով կլուծվի աշխատատեղի խնդիր, կավելանա պետբյուջե գնացող եկամուտները: Նման գործարանների տնտեսական հիմնավորումը չեմ կարող տալ, քանի որ չեմ տիրապետում այնպիսի տվյալների, օրինակ՝ ինչ կարժենա ժամանակակից գործարանը իր ամբողջ սարքավորումներով, արտադրական հզորության մակարդակի առկայության և այլ նման ցուցանիշների բացակայության պատճառով: Ստեղ առաջնահերթ պետք է դիտարկել ռազմավարական նշանակության տեսանկյունից, Թուրքիան մեզ ոչ միայն հարևան է, այլ նաև թշնամի: Դրա պատճառով հայ-թուրքական սահմանը փակ է, և թուրքական անորակ ապրանքները մեր երկիր են հասնում տրանզիտ (տարանցիկ) երկիր հանդիսացող Վրաստանի միջոցով, ինչն ավելի է թանկացնում ապրանքի գինը ավելանալով ճանապարհատրանսպորտային ծախսեր, հարկեր, մաքսեր և այլն:

Հայաստանում գործարանների առկայության դեպքում կունենանք մեր արտադրանքը և արտադրանքի գինը ինձ չի թվում, որ կարող է գերազանցի թուրքական ապրանքի գնին, քանի որ լրացուցիչ ծախսեր չի ներառում: Անգամ եթե ներքին պահանջարկը կարողանա ապահովել տարեկան 200 մլն դոլարից ավել եկամոտը քիչ չէ: Էլ չեմ ասում էն ԵՏՄ-ն, որ 170 միլիոնանոց շուկա է, մենք էլ ստիպենք թող հայկական արտադրանքը առնեն, ոչ թե այլ երկրինը:
Եվ վերջապես այդ գործարանների հաշվին կունենանք երկնիշ տնտեսական աճ, ժողովրդի վիճակը շատ, թե քիչ կլավանա ու էլ ամեն մեկը քաղաքականությամբ չի զբաղվի:

հ.գ շատ բան կար ասելու մնացածը մյուս անգամ: